www.dashtak.com

به سایت دشتک ابرج خوش آمدید

 

 

 

تماس با ما

firouz@dashtak.com

firouzbashiri@hotmail.com

 

نظرات شما

 

 

صفحه اول 

     درباره دشتک

گویش دشتکی

عکس هائی  از دشتک

عکس هائی ازسفرهایم به  نقاط مختلف جهان

اشعارمن

پیوندها 

مطالب متفرقه

یادداشتها     

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

گویش دشتکی

از دشتکی های عزیز تقاضامندم که اینجانب را درهر چه پر بار کردن این صفحه یاری کنند 

 

 

 

 

گویش دشتکی

 

فعل گفتن

(emgoft)  امگفت=گفتم

 -ادگفت=گفتی(edgoft)

 -اشگفت=گفت(eshgoft)

 -موگفت=گفتیم(mogoft)

 -توگفت=گفتید(togoft)

 -شوگفت=گفتند(shgoft)

 

فعل رفتن

- اشتم=رفتم(eshtem)

- اشته=رفتی           eshte )

اشته=رفت -eshtah)

اشتوم=رفتیم -eshtom)

اشتید=رفتید  -eshtid)

اشتن=رفتند   - eshten)

 

خوردن

 

- امخه=خوردم(emkhah)

اتخه=خوردی -(etkhah)

 -اشخه=خورد(esh khah)

 موخه=خوردیم(mokhah)

- توخه=خوردید(tokhah)

shokhah)- شوخه=خوردند

 

 

 

 

دیدن

(emdi)- امدی=دیدم

etdi)- اتدی=دیدی

(eshdi)- اشدی=دید

modi)- مودی=دیدیم

todi)- تودی=دیدید

shodi)-  شودی=دیدند

 

 

 

do edan)- دوادن     دویدن

 

do edem)- دودم.= دویدم

 do edeh )- دوده =دویدی

 do ei ) -دویی =دوید

do edom) -دودوم =دودیم

do edid) -دودید  =دودید

 do eden )- دو ادن =دویدند

 

  )- مو=منmo

)- تو=تو     to

)- اوی=اوoi

) -ماگل=ماmagal

)- شما گل=شما shomagal

)- اوآگل=ایشانoa gal

 

 

آمدن

 -اندم=آمدم(andem

 -انده=آمدی(andeh

 -امه=آمد(ameh

اندوم=آمدیم(andom

 -اندید=آمدید(andid

 -اندن=آمدند(anden

 

 زدن

 -امزه=زدم(emzeh

اتزه=زدی(etzeh

اشزه=زد(eshzeh

 -موزه=زدیم(moozeh

 -توزه=زدیدtoozeh

شوزه=زدند -(shoozeh

 

شنیدن

 -مشنفت=شنیدم(meshnoft

تشنفت=شنیدی(teshnoft

ششنفت=شنید -(sheshnoft

 مواشنفت=شنیدیم -(moo eshnoft

تواشنفت=شنیددید -(too eshnoft

شواشنفت=شنیدند -(sho eshnoft

 

 مردن

 مردم=مردم(mordem

 مرده=مردی(mordeh

  مرد=مرد (mord

 مردوم=مردیم (mordom

 مردیت=مردید (mordit

مردن=مردند (morden

 

خوابیدن

خوفتدم=خوابیدم  -(khoftedem

 خوفتده=خوابیدی -(khoftedeh

  -خوفتی=خوابید (khofti

 -خوفتدوم=خوابیدم (khoftedom

 -خوفتدید=خوابیدید (khoftedid

 -خوفتدن=خوابیدند (khofteden

فعل کردن

 -امکه=کردم(emkeh)

 -اتکه=کردی(etkeh)

 -اشکه=کرد(eshkeh)

 -موکه=کردیم(mokeh)

 -توکه=کردیم(tokeh)

 -شوکه=کردند(shokeh)

 

بودن

بدم=بودم(bodem)

 -بده=بودی(bodeh)

 -بی=بود(bi)

 -بودوم=بودیم(bodom)

 -بودید=بودید(bodid)

 -بودن=بودند(boden)

 

افتادن

 -اوسدم=افتاد(avasedem

 -اوسد=افتادی(avasede)

 -او=افتاد(ave)

 -اوسدوم=افتادیم(avasedom)

 -اوسدید=افتادیدavasedid)

 -اوسدن=افتادند(avaseden)

 

 خواندن

 -امخوند=خواندم(emkhond

 -اتخوند=خواندی(etkhond)

 -اشخوند=خواند(esh,khond)

 -موخوند=خواندیم(mokhond)

 -توخوند=خواندید(tokhond)

 -شوخوند=خواندند(shokhond)

 

شکستن

 -مشکوند=شکستم(meshkond)

 -تشکوند=شکستی(teshkond)

 -ششکوند=شکست(shesh,kond)

              موشکوند=شکستی          (mo,eshko    تواشکوند=شکستید(to eshkond

 شواشکوند=شکستند(sho,eshkond)

 

 

 حرف الف

 

  اوشا =حیاط-ou,sha

 افتو =آفتاب-afto

 افتوآ=آفتابه-afto,ah

 اقلیل=اقلید-eghlil

 ارسی=کفش-orsi

 آسی یو=آسیاب-asi,yu

 او   =آب- ao

 اوباد=آبشار-aobad

 آهسه=آهسته- ahesseh

 آهن=آهن- ahen

 آی نه=آیینه- ainah

 اویار=آبیار- ao,yar

 اخت=عادت- okht

 اوراح=ارواح-avrah

 آبابا =پدربزرگ-a,baba

 اونو=آن- o,no

 انو =این-e,no

 اسپ=اسب- asp

 اوی=او- oy

 اس سا=استاد- os,sa

 اشکفت=غار- esh.kaft

 آسین =آستین- assin

 اشتو =اجله- oshto

 اوسر =افسار-aosar

 اللم =ارزن- allom

 اوله =آبله- aolah

 اسی انو=برای این- asi,eno

 آرمون =هوس- armon

 آربون =آرزوی خواستن- arbon

 ادسی =عمدی- a,dasi

  abrehim- ابرهیم=ابراهیم

  ainak- آی نک=عینک

  or- اور =ابر

 agha-  آغا =دایی

 oda  -اودا-بگذار

averda  - اورده-تیر چوبی

aoshoye  -اوشویه-آبشی

amo  -آمو-عمو

 oson  -اسون-بردار

enano  -انانو-اینها

eghad  -اقد-این قدر

abodah  -آبوده-شده

 aoshugah- اوشوگه -فاضل آب

ao,arah  -اوآره-وسایل منزل

oza,ai  -ازه, ای-ناتوان

 

 

 

 

حرف ب

 

 بون =بام- bon

 بونه =بهانه- bonah

 بوی =بنه- boy

 بالنگ =نوعی خیار- balang

 بنز =زنبور- benz

 بجشک =گنجشک-bejeshk

  bonk-بونک=عدس

 boghazloei- بغزلویی- نای

 berzeng-برزنگ-مژه

bontava-بنتوه-ناخالصی کره

bad,onogh-بد انق-بد اخلاق

barozi-باروزی-جهیزیه

bar-بر-سینه کش کوه

bonah-بنه-واحد شمارش درخت

borreh-برره-چرخ خرمن کوب -

bo,a-بوآ-بابا.پدر

badom-بادوم-بادام

borjeh-برجه-چوب دور خانه

bogh-بق-چشم دریده

bonjah-بنجه-خار

bakhshah-بخشه-عطسه

bel-بل-بیل

bakhtah-بخته-اخته کردن حیوانات

berehnak-برهنک-قلم پا

bibi,amo-بی بی عامو-عموزادۀ زن

balang-بالنگ-نوعی خیار سبز

 

 

 

 

 

 

حرف  پ

 

پرسه =مجلس ترحیم- porsah

 پابه =بلندشو- pabah

پابید =بلند شوید- pabid

  pran,doshnah                پران دوشنه=پریشب

pokhi,ni-پوخی نی-عددی نیست

pal-پل-گیس

pishnok-پیشنک-فضول

pashleng-پاشلنگ-پاشنۀ در

poshan-پوشن-رختخواب

penjir-پنجیر-نیشگون

penjak-پنجک-نوعی قلاب

persuk-پرسوک-پرستو

pa,chelon-پاچلون-له کردن

pakhsheh-پخشه-پشه

 

 

 

 

 

 

حرف  ت

 

 تش =آتش- tash

 تربه =توبره- tobrah

 تنابنده =بندۀ خدا- tanabandah

 توله =توله- tulah

 تو =توت- tu

 توه =تابه- tavah

 تائون =تاوان- ta,on

 توره =روباه- torah

 تت =لکنت زبان- tot

 تل =تپه- tol

 ترش پلا=آبکش- torosh,pla

طاخچه =طاقچه-takhchah

talak-تلک-تخته سنگ 

 tiri mazah-تیری مازه-ستون فقرات

tatakom-تتکم-آفتاب پرست

til -تیل- شاخه

til-تیل-بچۀ پرندگان

taretizak-تره تیزک-شاهی

talun-تالون-درخت انگور

tّomon-تمون-شلوار محلی

tumeri-تومری-تمشک

toli-تولی-درخت تمشک

ti  -تی-انتها

torbak-تربک-تربیزه

 

 

 

 

 

 

 

 

حرف ج

 

 جومه =جامه- jome

 جوغن =هاون سنگی- joghan

 جعده =جاده- jadeh

 جغله =جوان- jeghalah

 jorri-جوری-غوزی

ju al-جوال-گونی پشمی

jakht-جخت-عنقریب

 

 

 

حرف  چ

 

چه =چاه- cheh

چارقد =روسری- charghad

 چندر =چغندر- chondar

 چو =چوب- cho

 چک =سیلی- chak

  japi- جاپی=جابر

 chako-چکو-چاقو

chark-چرک-درخت بادام کوهی

cholah-چوله-جوجه تیغی

chehreh-چهره-قیچی پشم چینی

cholus-چلوس-هیزم نیمه سوخته

chakal-چکل-استخوان

chel-چل-بغل

chak-چک-سیلی

chil-چیل-لب

 

 

حرف ح

 

  harzat-حرضت=حضرت

 hasmani- حسمانی-خاک انداز  

 

 

 

حرف  خ

 

 خسه =خسته- khas,sah

 خرگما =آلودرختی- khargoma

  khash-خش =خوش.خوب.

   khanah-خنه =خنده

 jome,kho-جومه خو-رختخواب لحاف

kherbenah- خربنه-گردنبند

kholi-خولی-گوجه باغی

khargoma-خرگما-آلوزرد

khargak-خرگک-چغله بادام

kherr-خر-گلو

khag-خاگ-تخم مرغ

khilig-خیلیگ-آب دهان

khorong-خرنگ-زغال شعله ور

kholus-خلوس-لغرنده

khandasur-خنداسور-ختنه کردن

 

 

 

حرف دال

 

 دوشو =شیره- dosho

 دوما =داماد- doma

 دو =دوغ- do

 دده =خواهر- dadah

 دس =دست- das

 دفت =دختر- doft

 درچنه =دریچه- darchenah

 دوئدن =دویدن- do,edan

دولک =دولچۀ آویزان- dolak

 دوری =بشقاب- dori

 دوشنه =دیشب- doshnah

 دولاق =گرد وغبار- dolagh

 دونه =دانه- donah

 darta-دارتا-در

deizeh-دیزه-دخترخاله

del,auz-دل آیوز-آویزان

danon-دنون-دندان

dar-دار-قد

 

 

 حرف ر

 

رخ خونه =رودخانه- rokh,khonah

 رود =عزیز-rod

 رودم =عزیزم- rodem

 روشت =آبکی- rosht

 rodak-ردک-پوست کندن بادام وگردو

ronak-رنک-شیرۀ انگور سفت

 

 حرف ز

 زر =پیچ راه- zor

 زردک =هویج- zardak

 zirbon- زیربون =زیرزمین

 zair-زا ایر-اسهال

zarbkhteh-زاربخته-خایۀ انسان

zardeh,vachin-زرده واچین-بین غروب وشب

 

 حرف سین

 

 سل =نردبان- sel

 سوزی =سبزی- sozi

 سیل =تماشا- sil

 سه =سیاه- seh

 سکون =سکو- sakon

 سولا =سوراخ-sula

سجلد =شناسنامه- sejeld

 سلب =سرو- salb

 سبات =دالان- sabat

 sahal- سحل= سحر

 seifi- سیفی=سیف الله

 sorr-سر-آب بینی

solak-سولک-نان کوچک

setareh,redak-ستاره ردک-کرم شب تاب

seh,kofah-سه کوفه-سیاه سرفه

 

 

حرف شین

 

 شله =آش- shol,lah

 شوم =غذای شب- shom

 شوت =سوت- shot

 شیفور =شیپور- shifor

 شپک =دست زدن- shapak

 شلنگ =قدم بزرگ- sheleng

 شش =شپش- shesh

shalvah- شلوه= شیون

 shev-شو-شب

sherodol-شرودول-پاره کردن

shevet-شوت-شوید

sheverr-شور-آویزان

shesh,ke-ششکه-شپش گوسفند

shallom-شللم-اللم

 

 

 

 

 حرف صاد

 

صبا =فردا- saba

 

 

حرف عین

 

 عاروس =عروس- arus

 

حرف  غین

 

 غالی =قالی- ghali

 غلوم =غلام-gholom

  ghomb-غمب =حوضچه

ghomb -غمب =گود

 ghazok-غزوک-سوسک

 

حرف ف

 

 فیس =افاده- fis

 فعله =کارگر- falah

 فس فس =آرام آرام- fes.fes

 فابر =پودر سفیدکننده- fabr

  frzi- فرضی =فضل الله

 figh-فیق-خالی بندی

 

 

 

حرف قاف

 

 قیلون =قلیان- ghilon

ghazghon-قذغون =دیگ بزرگ

  ghoryat- قریت=قدرت

ghado-قدو =قدرالله

  ghatogh-قاتق-غذای بین نان

gharah-قاره-نعره

ghalah-قلا-کلاغ

gheimagh-قیماق-سرشیر

 

 

  حرف کاف

 

 کلو =کلاه- kolu

 که =کوه- koh

 کل =پسر- kal

 کلیل =کلید- kilil

 کوچه =کوچه- kucheh

 ک ره=بزغاله- kah rah

 کپ =یله- kop

 کماجدون =دیگ کوچک- komajdon

 کم =شکم- kom

 کلم =کلوخ- kolom

 کله =آشیانه- koleh

 کنارآب =توالت- kenarab

 کوآره =سفال شکسته- ko,a rah

 کرکو =خیار- karko

 کوفه =سرفه- kofah

 کچه =چانه- kachah

 کل =کیالک- kel

 لنگ =منتطر-lang

 کوتی کوتی =دلادلا- koti,koti

 کشتیر =کشتی- koshtir

 کل =بغل- kol

  kochok-کوچوک=کوچک

 kochol- کوچول=بچۀ کوچک

kera- کرا =موم

  kotu-کتو=مکتب.مدرسه

   kapolکپول=سبدچوبی

 kat-کت =کمدچوبی

karre-کرره-نوعی سنگ

korpak-کرپک-قورباغه

 krenjal-کرنجال-خرچنگ

kalo-کلو-دیوانه

kelleh-کله-سنگ چین

kevel-کول-خشکی روی زخم

ker-کر-کنج

kacha-کچه-فک پایین

kore,merg-کوره مرگ-آرنج

karo-کرو-ته دیگ

kase,esh,kanak-کاسه اشکنک-دارکوب

kel-کل-کیالک

kahvalah-کهواله-گونی مویی

korcho-کورچو-لجباز

krko-کرکو-نوعی خیار

kochok-کوچوک-کوچک

kofah-کفه-سرفه

ko,yi-کویی-کاهو

kamon tar-کمونتر-کبوتر

kaha-کهه-فک

kachah-کچه-چانه

kolur-کلور-ساقۀ جووگندم

ker-کر-چروک

kenjak-کنجک-دکمه

 

حرف گاف

 

 گا =گاو- ga

 گل =پسوند جمع- gal

 گول له =گلوله- gol,le

  gap- گپ =بزرگ

  got- گت=بزرگ

 go an-گو ان-قبای زنانه

gandena-گندنا-تره

geren-گرن-گره

golun-گلون-پستان حیوان

gach-گچ-دندان گرفتن

gachak-گچک-دندان گرفتن حیوان

 

 

حرف لام

 

 لغت =لگد- leghat

 latah-لته-تکۀ پارچه

livir-لیویر-آویزان

lar-لار-بدن

lonjah-لنجه-فتیله

lizak-لیزک-بن سرخ

lukah-لوکه-فریاد زنانه

lodobak -لودوبک-جلبک

loze kohnah-لوزه کهنه-کفش کهنه

 

 حرف  میم

 

 ملحه =شنا- mal,lahh

 مز =مزد- moz

 مشک =موش- moshk

 مهتک =گهواره- mahtak

 ماتل =مستحق- ma,tal

 ملکی =گیوه- malki

 مجت =مسجد- majet

 مکل =چلاق- mokal

 مش =زنبور عسل- mash

 موری =مورچه- mori

 مایی =ماهی- ma,yi

 مجمعه =سینی- majma,ah

  mah,mad- ممد =محمد

mah sin- محسین=محمد حسین

 mejri-مجری-چمدان

maj-مج-مغز

merah-مره-شوهر

markhlusak-مارخلوسک-مارمولک

mazah-مازه-کمر

 

حرف نون

 

 نار =انار- nar

 نخشه =نقشه- nakh,shah

 نوت =اسکناس- nut

  nom-نوم =نام

nobah- نوبه=نوبت

 noft-نفت-دماغ

nokot-نکت-کم.ذره

ni-نی-نیست

nesah -نسه-سایه

 

 

 حرف  ه

 

 هرا =آبراه- hera

 هرس =تیر چوبی- heras

 هرچنه =ناودان- herchenah

 هولک =تاب- ho,lak

 هولکی =با عجله- ho,laki

 ها =بلی- ha

 همساده =همسایه- hamsadah

 heh-هه-هست

hi lo-هیلو-طناب مویی

herah-هرره-ارره

 

 

حرف واو

 

 ولم =فراوان- valm

وخم =وقف- vkhm

ver dadan-وردادن-پرتاب کردن

 

   حرف ی

yatim,ghorah-یتیم خوره-پسریتیم

yatim,o,yasir -یتیم و یسیر-بدون پدر ومادر

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

به دشتک خوش آمدید

د